Truyền thông trực tiếp về phòng, chống tác hại của thuốc lá cộng đồng dân cư xã Mường Chà, tỉnh Điện Biên

Hiện nay, ngoài thuốc lá điếu truyền thống, thị trường đã xuất hiện các sản phẩm thuốc lá mới như: thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, sử dụng công nghệ để cung cấp nicotine gây nghiện nicotine mạnh mẽ và tàn phá nghiêm trọng sự phát triển não bộ, hệ hô hấp của thanh thiếu niên. Các hóa chất độc hại trong sản phẩm này làm tăng nguy cơ ung thư, tổn thương phổi, suy giảm nhận thức và sức khỏe tâm thần. Ngoài ra, những thay đổi do nicotine gây ra trong hệ thần kinh khiến các em dễ bị nghiện nicotine hơn và vì thế ảnh hưởng đến sức khỏe sớm hơn và trầm trọng hơn trong tương lai. Phơi nhiễm nicotine cũng đặc biệt gây hại cho sức khỏe bà mẹ và bào thai trong thời kì thai nghén, gây ra đẻ non, thai chết lưu, tăng nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch. Các thiết bị thuốc lá mới thường được thiết kế bắt mắt, ngụy trang dưới dạng USB, đồ chơi, son môi, hoặc lan truyền trên mạng xã hội để lôi kéo học sinh. Việc học sinh sử dụng trong trường học dẫn đến các hệ lụy về kỷ luật, sao nhãng học tập và tốn kém chi phí.

Tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử ở người trưởng thành tại Việt Nam ghi nhận sự gia tăng từ 0,2% năm 2015 lên 3,6% vào năm 2020, trong đó nhóm tuổi 15 - 24 chiếm tỷ lệ cao nhất với 7,3%. Những con số này cho thấy xu hướng trẻ hóa đối tượng nghiện nicotine đang diễn ra mạnh mẽ, khi các tập đoàn thuốc lá liên tục tìm cách tiếp cận và lôi kéo nhóm khách hàng trẻ tuổi thông qua các sản phẩm mới đầy tính kích thích.

Hương vị hấp dẫn, bao bì bắt mắt và các hình thức tiếp thị gây hiểu lầm đang được sử dụng để khiến những sản phẩm gây nghiện và có hại trở nên hấp dẫn. Nhiều công ty thuốc lá đang lấy danh nghĩa “đổi mới sáng tạo” để đa dạng cách tiếp cận với nhiều nhóm đối tượng người dùng. Đó là các thủ đoạn quảng bá những sản phẩm nicotine mới cùng chiến thuật marketing và trưng bày sản phẩm khiến cho khách hàng dễ nhìn thấy hơn và dễ “nghiện” hơn. Tổ chức Y tế Thế giới khẳng định: Không có bất kỳ sản phẩm chứa nicotine nào là an toàn cho sức khỏe, từ thuốc lá điếu, thuốc lào đến thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá ngậm, túi ngậm nicotine. Nicotine là chất gây nghiện và đặc biệt nguy hiểm đối với sự phát triển não bộ của thanh thiếu niên.

Để bảo vệ sức khỏe thế hệ trẻ, gia đình và nhà trường cần tăng cường nhận thức về tác hại thực sự của thuốc lá điện tử, đồng thời ngăn chặn các hành vi quảng cáo và mua bán trái phép các sản phẩm này cho người chưa đủ tuổi./.

Mai Phương - CDC Điện Biên